Συνέντευξη με τη Δήμητρα Σακελλαράκη

• Ποιό γνωστικό αντικείμενο επιλέξατε να σπουδάσετε στην Ιαπωνία και ποιό ήταν το βαθύτερο κίνητρο πίσω από  αυτή την επιλογή;

Το επιστημονικό πεδίο στο οποίο εμβάθυνα στην Ιαπωνία ήταν η αντισεισμική μηχανική (κλάδος των πολιτικών μηχανικών που μελετά την συμπεριφορά των κατασκευών υπό σεισμική διέγερση και διερευνά/επινοεί μεθόδους βελτίωσης αυτής). Κίνητρό μου ήταν ο συνδυασμός της θεωρητικής γνώσης που είχα ήδη αποκτήσει κατά την διάρκεια των σπουδών μου στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο ως δομοστατικός πολιτικός μηχανικός με εφαρμοσμένη έρευνα και πρακτική εφαρμογή, και η Ιαπωνία μου παρείχε πολλές δυνατότητες σε αυτήν την κατεύθυνση, τόσο στο Πανεπιστήμιο όπου είχα στην διάθεσή μου σεισμική τράπεζα για διεξαγωγή εργαστηριακών πειραμάτων, όσο και σε υλοποιημένα έργα, με επιτόπου μελέτη των προηγμένων μεθόδων αντισεισμικής προστασίας αυτών.

• Με τι ασχολείστε σήμερα και πώς οι γνώσεις, οι εμπειρίες και οι στάσεις που καλλιεργήσατε στην Ιαπωνία επηρεάζουν τον τρόπο που εργάζεστε και λαμβάνετε αποφάσεις;

Σήμερα δραστηριοποιούμαι ως πολιτικός μηχανικός σε ιδιωτικά και δημόσια έργα και παράλληλα αναλαμβάνω τον σχεδιασμό και την ανάλυση νέων κατασκευών και διενεργώ μελέτες αποτίμησης σεισμικής συμπεριφοράς και ενίσχυσης υφιστάμενων κατασκευών. Ο δομοστατικός σχεδιασμός είναι αρκετά απαιτητικός και διαρκώς εξελισσόμενος. Η εμπειρία στην Ιαπωνία όμως με δίδαξε να μην διστάζω μπροστά στην νέα γνώση που πρέπει να κατακτώ κάθε χρόνο για να ανταποκρίνομαι επαρκώς σε αυτόν.

• Κοιτάζοντας πίσω στην περίοδο που ζήσατε στην Ιαπωνία, τί ήταν αυτό που θεωρείτε ότι διαμόρφωσε καθοριστικά τον τρόπο που αντιλαμβάνεστε τον ρόλο σας ως επαγγελματία και ως πολίτη του κόσμου;

Η φιλοσοφία του Καθηγητή μου: «Χρησιμοποιούμε την τεχνογνωσία μας για να προστατέψουμε τους ανθρώπους, όσο μπορούμε καλύτερα, από τους σεισμούς» το οποίο στα «ελληνικά» αυτιά μου μεταφράζεται ως «χρησιμοποιούμε την γνώση μας πρωτίστως για το καλό των πολιτών κι όχι για το δικό μας όφελος…»

• Υπήρξαν προκλήσεις και δυσκολίες που σας διαμόρφωσαν σε προσωπικό επίπεδο και σας έκαναν πιο ανθεκτικό και ώριμο άνθρωπο;

Δεν θα έλεγα πως αντιμετώπισα σοβαρές δυσκολίες, απεναντίας, βρέθηκα σε ένα σαφώς δομημένο και ιεραρχημένο περιβάλλον στο οποίο μπορούσα να προοδεύσω απερίσπαστη, απολαμβάνοντας την αμέριστη στήριξη της ομάδας του εργαστηρίου μου. Για παράδειγμα, ο sempai (δηλ. ο αρχαιότερος διδακτορικός φοιτητής και βοηθός του Καθηγητή) αναλάμβανε την παραγγελία του εξοπλισμού που χρειαζόμουν για τα πειράματα στην σεισμική τράπεζα και οι koohai (δηλ. οι μικρότεροι από εμένα φοιτητές, επιπέδου bachelor) αναλάμβαναν την συναρμολόγηση των δοκιμίων και το στήσιμο των πειραμάτων. Εγώ έπαιρνα μέρος στην εκτέλεσή τους και κατόπιν προχωρούσα στην επεξεργασία των αποτελεσμάτων σε ανάλυση/ερευνητικό επίπεδο. Συνεπώς, στον Καθηγητή απευθυνόμουν μόνο για να του παρουσιάσω την πρόοδο της έρευνάς μου.

• Ποια στοιχεία της ιαπωνικής νοοτροπίας ή συμπεριφοράς σας εντυπωσίασαν βαθύτερα και ποιές αξίες κρατήσατε ως πυξίδα στη ζωή σας;

Η σοβαρότητα κι ο επαγγελματισμός με τον οποίο αντιμετωπίζονταν τα πάντα και στον οποίο διέκρινα ενίοτε υπαρξιακές προεκτάσεις. Η προτεραιότητα στο καθήκον, όπως το όριζε πρώτα η οικογένεια και μετά η κοινωνία, παρά το προσωπικό κόστος του ατόμου, για το συλλογικό συμφέρον. Για εμένα, ως Δυτική που είχε γαλουχηθεί με την ιδέα της απόλυτης ελευθερίας του ανθρώπου ως προς τις επιλογές του και της αποσύνδεσης της προσωπικής αξίας του από αυτές, τα προαναφερθέντα μου φάνταζαν ως αδιανόητη στάση ζωής. Παραταύτα, επηρεάστηκα βαθιά, ενώ αυτά ακριβώς τα μαθήματα ζωής θα μου φανούν απρόσμενα πολύτιμα μετά τον επαναπατρισμό μου, κατά την κάθοδο από το ζενίθ της επιφανειακής ευημερίας προς το ναδίρ της σκληρής πραγματικότητας της οικονομικής κρίσης που θα βιώναμε τα επόμενα χρόνια στην Ελλάδα.

• Σε ποιο βαθμό και με ποιούς τρόπους η εμπειρία των σπουδών σας στην Ιαπωνία διαμόρφωσε τις επαγγελματικές σας επιλογές και σας άνοιξε νέες προοπτικές σε εθνικό ή/ και διεθνές επίπεδο;

Με έναν απρόοπτο τρόπο. Στο Τόκιο είδα για πρώτη φορά στην ζωή μου εγκατεστημένο σύστημα φωτοβολταϊκών πάνελ, χρόνια πριν αυτά επιτραπούν στην Ελλάδα. Έχοντας ενθουσιαστεί από αυτήν την τεχνολογία, αποφάσισα να την υλοποιήσω στην χώρα μου, αν ποτέ αυτό γινόταν εφικτό, και πράγματι, η εταιρεία μας ήταν από τις πρώτες στον ελλαδικό χώρο που εγκατέστησε φωτοβολταϊκό πάρκο όταν επιτράπηκε σε ιδιώτες να εισέλθουν στον κλάδο της παραγωγής και πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτή η (σε μία πολύ κρίσιμη συγκυρία) επιτυχημένη επένδυση της κατασκευαστικής μας εταιρείας την προστάτεψε από τις καταστροφικές συνέπειες της μακροχρόνιας χρηματοπιστωτικής κρίσης στην αγορά ακινήτων της Ελλάδας.

• Υπάρχει κάποια συγκεκριμένη δεξιότητα ή επαγγελματική στάση που αποκτήσατε στην Ιαπωνία που θεωρείτε ότι συνέβαλε καθοριστικά στην εξέλιξή σας;

Στην Ιαπωνία, μέσα από τις ατελείωτες ώρες έρευνας, έμαθα να βασίζομαι στις δικές μου δυνάμεις και στην δική μου επινοητικότητα για να λύνω τα προβλήματά μου.

• Κατά τη γνώμη σας, ποιό είναι το θεμελιώδες «κλειδί» της επιτυχίας των Ιαπώνων στον επαγγελματικό χώρο και πώς προσπαθείτε να το ενσωματώνετε στη δική σας πορεία;

Σε ατομικό επίπεδο, η μνημειώδης εργατικότητα και μακροχρόνια αξιοπιστία, ενώ στον επαγγελματικό τους χώρο, η αξιοθαύμαστη συνεργασία των εργαζομένων με στόχο το κοινό καλό κι όχι την ατομική προβολή ή προώθηση.

• Ποιο μήνυμα θα θέλατε να απευθύνετε στους νέους υποτρόφους, ώστε να αξιοποιήσουν αυτή την εμπειρία όχι μόνο ως ακαδημαϊκή ευκαιρία, αλλά ως εφόδιο ζωής;

Να εστιάσουν κυρίως στις σπουδές τους και στις ευκαιρίες γνωριμίας και συναναστροφής με χαρισματικούς ανθρώπους από όλον τον κόσμο που προσφέρει ο πανεπιστημιακός χώρος. Να προσπαθήσουν να ζήσουν όσο το δυνατόν περισσότερο ως «Ιάπωνες» φοιτητές κι όχι ως ξένοι που απλώς σπουδάζουν στην Ιαπωνία.